Günlük Uygulamalarım
Kilo Ölçümü
Kilo Ölçümü Nasıl Olmalıdır ?
Kilodaki değişimin doğru bir şekilde değerlendirilmesi için;
- Her gün aynı saatte (mümkünse sabah saatlerinde)
- Aynı kıyafetler ile
- Tuvaletinizi yaptıktan sonra
- Aynı tartı ile kilonuzu ölçmelisiniz
Ödem Değerlendirmesi
Karaciğer sirozu olan hastaların vücutlarında sıvı birikebilir. Vücutta biriken sıvı ayaklarda, bacaklarda şişlik yapabilir. Bu şişliğe ödem adı verilir. Ödemi değerlendirmek için bacaklarınızı, ayaklarınızı her gün şişlik (ödem) yönünden kontrol ediniz. Ödem kontrolünü şu şekilde yapabilirsiniz:
- Bacaklarınızdaki ödemi değerlendirmek için parmağınız ile kaval kemiğinizin üzerine beş saniye boyunca bası uygulayınız.
- Ayaklarınızdaki ödemi değerlendirmek için ayağınızın üstüne parmağınız ile beş saniye boyunca bası uygulayınız.
- Ödem varsa bası uyguladığınız bölgede çukurluk gelişebilir.
Ödemi rahatlatmak için ayaklarınızı iki tane yastığı üst üste koyarak (yaklaşık 30-450C yüksekliğinde) yükseltebilirsiniz.
Ödem oluşumunu önlemek için tuzsuz beslenmeye dikkat ediniz.
Ani başlayan veya uzun süredir geçmeyen ödeminiz varsa en yakın sağlık kurumuna başvurunuz.
Chadwick, S.E. (2022) The use of leg elevation in the treatment of chronic peripheral oedema. Br J Community Nurs, 27(Sup10), 28-32.
Aldığı Çıkardığı Sıvı Takibi
Aldığı Çıkardığı Sıvı Takibi Nedir ?
Aldığı çıkardığı sıvı takibi (AÇT), 24 saat boyunca içilen sıvı ve çıkarılan sıvı miktarı hesaplanarak sıvı dengesinin değerlendirilmesidir. Her gün belirli bir saatte (örneğin her sabah saat 08.00’de) içtiğiniz ve çıkardığınız sıvı miktarını hesaplayınız ve kaydediniz.
Aldığı Çıkardığı Sıvı Takibi Nasıl Yapılır ?
İçilen sıvı miktarının hesaplanması
- Günlük içilen sıvı miktarı 24 saat boyunca kaydedilir.
- Su, çay, ayran, meyve suyu, soda, çorba gibi besinler sıvı olarak kabul edilir.
- Sıvıların miktarını değerlendirebilmek için sık kullanılan ölçümler şu şekildedir:
- Bir su bardağı: 200 ml
- Bir çay bardağı: 100 ml
- Bir kase: 150 ml
- Yemek, muhallebi, dondurma gibi tamamı sıvı olmayan gıdalar ile alınan sıvı miktarını hesaplamak için:
- Toplam gıda miktarının yarısı hesaplanır. Örneğin bir kase yemek için sıvı miktarı 75 ml olarak hesaplanır.
Çıkarılan sıvı miktarının hesaplanması
- 24 saat boyunca yapılan idrar bir şişede biriktirilir.
- Şişedeki miktarın kaç litre olduğu kaydedilir.
- İdrar biriktirilemiyorsa 24 saat boyunca kaç kez idrar yapıldığı kaydedilir.
- Her idrar yapma 400 ml olarak kabul edilir.
- Menstrüel kanamalarda 24 saat boyunca kullanılan ped sayısı kaydedilir.
- Her ped ile kaybedilen sıvı miktarı 40 ml olarak hesaplanır.
ÖNEMLİ UYARI
-
İçilen sıvı miktarı çıkarılan sıvı miktarından 500 ml'ye kadar daha fazla olabilir. Bu durum normaldir.
Akça Ay F. (2013). Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler. Nobel Tıp Kitabevleri, 4. Baskı, İstanbul.
Dışkı Takibi
Her gün dışkılama yapabilmek sağlıklı bir yaşam için gerekli ve önemlidir. Dışkının rengi, şekli, yoğunluğu dışkı yapabilmek kadar önemlidir. Dışkınızın rengindeki bir değişiklik önemli bir sağlık sorununun habercisi olabilir. Dışkınızın renginde parlak kırmızı, koyu kırmızı ya da siyah renkli bir değişiklik varsa zaman kaybetmeden en yakın sağlık kurumuna başvurunuz.
İlaçların Düzenli Kullanımı
İlaçların düzenli şekilde kullanılması önemlidir. İlaçlarınızı reçete edildiği şekilde kullanınız.
Haftalık Uygulamalarım
Kan Basıncı
Kan Basıncının Ölçümü
Kanın damar duvarında oluşturduğu kuvvete kan basıncı (tansiyon) denir.
Sistolik (büyük) tansiyonun 140 mmHg’dan büyük olması, diyastolik (küçük) tansiyonun 90 mmHg’dan büyük olması hipertansiyon olarak tanımlanır.
Evde düzenli olarak kan basıncı ölçümü yapmak önemlidir.
Haftada en az bir kez tansiyonunuzu ölçünüz ve kaydediniz. Kaydetmek için tıklayınız.
Tansiyon Ölçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Tansiyonunuzu ölçmeden önce en az 5 dakika sessiz bir odada istirahat ediniz.
- Oda sıcaklığının ne çok soğuk ne de çok sıcak olmamasına dikkat ediniz.
- Aşağıdaki durumlardan herhangi birinden sonra tansiyonunuzu ölçmek için en az 30 dakika bekleyiniz:
- Yemek yedikten sonra
- Sigara, çay-kahve içtikten sonra
- Egzersiz yaptıktan, merdiven çıktıktan sonra
- Tansiyonunuzu her zaman aynı saatte ölçmeye dikkat ediniz.
- Tansiyon aletinin manşonunun ne çok sıkı ne de gevşek olmamasına dikkat ediniz.
- Tansiyon aletinin ölçüm sonuçlarının doğru olduğundan emin olunuz. Tansiyon aletinizin kontrolünü belirli aralıklar ile yaptırınız.
- Tansiyonunuzu ölçerken oturur pozisyonda olunuz ve sırtınızı bir yere yaslayınız.
- Tansiyonunuzu ölçerken bacak bacak üstüne atmayınız.
- Tansiyonunuzu ölçtüğünüz kolunuzun çıplak olmasına dikkat ediniz.
- Tansiyon ölçtüğünüz kolunuzu kalp düzeyinde olacak şekilde kullanınız.
- Tansiyon ölçtüğünüz kolunuzun rahat bir pozisyonda olmasını sağlayınız.
- Gerekirse kolunuzun altını bir yastıkla destekleyebilirsiniz.
- Tansiyonunuzu ölçerken konuşmayınız.
Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği. Kan Basıncı Ölçümü. Erişim adresi: http://www.turkhipertansiyon.org/dogruKanBasinci.php Erişim Tarihi: 09 Aralık 2021.
Nabız
Nabız Nedir?
Kalbin kan pompalaması sırasında damarlarda hissedilen atımlara nabız denir. Nabzın normal değer aralıkları dakikada 60-100 atımdır. Haftada bir kez nabzınızı sayınız ve kaydediniz.
Nabız Sayarken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Nabzınızı saymak için kolunuzun iç yüzünde başparmak ve serçe parmak hizasında bileğinizi; dirseğinizin iç tarafını kullanabilirsiniz.
- Nabzınızı saymadan önce en az beş dakika istirahat ediniz.
- Nabzınızı sayarken oturur ya da yatar pozisyonda olunuz.
- Oturur pozisyondayken nabız sayımı için kullanacağınız kolunuzu göğüs üzerine yerleştiriniz.
- Yatar pozisyondayken nabız sayımı için kullanacağınız kolunuzu gövdeye paralel olacak şekilde vücudunuzun yanına uzatınız.
- Nabzınızı saymak için işaret ve orta parmağınızın iç yüzünü kullanınız.
- Nabız sayacağınız bölgenin çıplak olmasına dikkat ediniz.
- Nabzınızı bir saat yardımı ile bir dakika boyunca sayınız.
- Nabız ölçme özelliği olan tansiyon ölçme cihazlarını da kullanabilirsiniz.
- Cihazınızın ölçüm sonuçlarının doğru olduğundan emin olunuz.
- Belirli aralıklar ile cihazınızın kontrolünü yaptırınız.
Özel Ordu Sevgi Hastanesi (2019). Yaşam Bulgusu Ölçüm Standartları Rehberi. Kod: HB. RH. 02, Yayın tarihi: 01 Ocak 2019
Sevinç, S. (2006). Kardiyovasküler Sistemin Değerlendirilmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 3 (1), 12-21.
Vücut Sıcaklığı
Vücut Sıcaklığının Ölçümü
Vücut sıcaklığının normal değerlerin üzerine çıkmasına ateş denir. Ateş, önemli bir sağlık sorunun belirtisidir. Sağlık sorunlarını erken dönemde fark edebilmek için haftada bir kez vücut sıcaklığınızı ölçünüz ve kaydediniz.
Vücut Sıcaklığını Ölçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
- Vücut sıcaklığınızı ölçerken aksiller (koltuk altı) bölgeyi kullanınız.
- Vücut sıcaklığını ölçmek için ateş ölçer (termometre) kullanınız.
- Vücut sıcaklığını ölçmek için oturur ya da yatar pozisyonda olunuz.
- Koltuk altınızın nemli olmadığından emin olunuz.
- Koltuk altınız nemli ise ölçüm yapmadan önce kurulayınız.
- Termometrenin çalışır olduğundan emin olunuz.
- Termometrenin metal görünümlü bölümünü iki deri arasında kalacak şekilde koltuk altına yerleştiriniz.
- Termometrenin çamaşırlar arasına sıkışmadığından emin olunuz.
- Termometreyi yerleştirdiğiniz kolunuzu dirsekten bükerek göğsünüzün üzerine koyunuz.
- Termometreden sinyal sesi duyuluncaya kadar bekleyiniz.
- Termometreden sinyal sesi duyulunca termometredeki değer vücut sıcaklığınızı gösterir.
- Termometrenizi diğer kişiler ile ortak kullanmayınız.
- Termometrenin ölçüm sonuçlarının doğru olduğundan emin olunuz.
- Belirli aralıklar ile termometrenin kontrolünü yapınız.
Özel Ordu Sevgi Hastanesi (2019). Yaşam Bulgusu Ölçüm Standartları Rehberi. Kod: HB. RH. 02, Yayın tarihi: 01 Ocak 2019
Akça Ay F. (2013). Sağlık Uygulamalarında Temel Kavramlar ve Beceriler. Nobel Tıp Kitabevleri, 4. Baskı, İstanbul, s. 249-250.
Karaciğer Sirozu Komplikasyonları
Öğrenme Hedefleri
Bu bölümde;
- Günlük yapmanız gereken uygulamaların neler olduğunu öğrenmeniz ve bu uygulamaları yapmanız
- Haftalık yapmanız gereken uygulamaların neler olduğunu öğrenmeniz ve bu uygulamaları yapmanız hedeflenmektedir.